B6, P5P, PLP, Pridoksal, Pridoksal fosfat, Pridoksal-5-fosfat
B6 vitamini üçün qan testi qanda B6 vitamininin (piridoksal-5-fosfat) aktiv formasının konsentrasiyasını təyin etməyə imkan verən laboratoriya testidir. Çox vaxt vitamin çatışmazlığı riski olan xəstələrin hərtərəfli müayinəsinin bir hissəsi kimi həyata keçirilir.
Vitamin B6 üç suda həll olunan birləşmələr qrupudur ─ piridoksin, piridoksamin, piridoksal və onların fosfatları. Onlar insan orqanizminə qida ilə daxil olur və həmçinin müəyyən növ bakteriyalar tərəfindən bağırsaqlarda sintez olunurlar. Vitaminin çox hissəsi maya, kəpək, qoz-fındıq, göyərti, tərəvəz və meyvələrdə olur. Yumurta, balıq, dənli bitkilər, paxlalılar, ət və süd məhsullarında bir qədər azdır.
Bədənə daxil olaraq, B6 vitamini koenzim olan və yüzdən çox biokimyəvi prosesdə iştirak edən aktiv bir forma çevrilir. Xüsusilə, həm mərkəzi, həm də periferik sinir sisteminin tam işləməsi üçün lazımdır. Bundan əlavə, B6 vitamini eritropoezdə, yağ və zülal mübadiləsində iştirak edir, qlükozanın udulmasına kömək edir və immun hüceyrələrin fəaliyyətini təmin edir.
Vitamin B6 testi nə vaxt təyin edilir?
B6 vitamini üçün qan testi aşağıdakı hallarda təyin edilir:
- vitamin-mineral komplekslərin profilaktik qəbulu zamanı piridoksin səviyyəsinin təyini;
- orqanizmdə piridoksin çatışmazlığının əlamətləri;
- vitamin çatışmazlığının ümumi əlamətlərinin olması;
- hipofosfataziya şübhəsi (nadir genetik xəstəlik);
- vitamin preparatları ilə müalicənin effektivliyinin qiymətləndirilməsi.
Qan testinə hazırlıq qaydaları
Testdən 3-4 gün əvvəl vitamin preparatları və pəhriz əlavələri qəbul etməyi dayandırın. Qan ac qarına verilir. Bir gün əvvəl yalnız yüngül şam yeməyinə icazə verilir. Son yemək testdən ən azı səkkiz saat əvvəl olmalıdır. Alkoqol içməməlisiniz. İçki rejimi normaldır.
Qan testinin deşifr edilməsi
B6 vitamini üçün istinad dəyərləri 5-50 ng/ml və ya 14.0-320.0 nmol/l ola bilər.
Vahidin çevrilməsi: ng/ml * 4,046 => nmol/l.
Bədəndə piridoksin miqdarının artmasının səbəbi B6 vitamini olan dərmanlarla uzunmüddətli terapiyadır. Hipervitaminoz ilə yuxarı və aşağı ətrafların yöndəmsiz hərəkətləri, həmçinin vibrasiya və proprioseptiv (əzələ-artikulyar) həssaslığın pozulması ilə müşayiət olunan ağır periferik neyropatiya inkişaf edir. Ancaq digər qavrayış növləri dəyişdirilmir.
Vitamin çatışmazlığı balanssız qidalanma, böyrək funksiyasının pozulması, otoimmün patologiyalar, həzm sisteminin xəstəlikləri, alkoqolizm nəticəsində yaranır. Piridoksin səviyyəsi hamiləlik dövründə, antibiotiklər, antidepresanlar, antikonvulsanlar və vərəm əleyhinə dərmanlar qəbul edərkən azala bilər. Hipovitaminozun əsas əlamətləri: dermatit (xeylit və seboreya daxil olmaqla), gingivit, qlossit, depressiya, əsəbilik, toxunulmazlığın azalması, anemiya və ağır hallarda - letarji və konvulsiyalar. Bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, piridoksin çatışmazlığı tunel sindromlarından birinin, məsələn, karpal tunel sindromunun inkişafına səbəb ola bilər. Ancaq təcrid olunmuş piridoksin çatışmazlığı nadirdir. Əsasən B6 vitamini çatışmazlığı digər B vitaminlərinin çatışmazlığı ilə birlikdə baş verir.